Τί διακηρύσσει σχετικῶς ἡ γαλλική μασονική Στοά «Τό Ρόδον τῆς Ἐντελοῦς Σιωπῆς» (“La Rose du Parfait Silence”) ἤδη τό 1866!
τοῦ Μοναχοῦ Σεραφείμ (Ζήση)
Εἰσαγωγή
Οἱ ἐξελίξεις καί οἱ ἀντιδράσεις περί τό Μάθημα Ἠθικῆς πού προβλέπεται νά ἐφαρμοσθεῖ τό προσεχές ἀκαδημαϊκό ἔτος (2026-2027) στά σχολεῖα, παραλλήλως πρός τό Μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν, ἤδη «τρέχουν».
Ἡ εἰσαγωγή τοῦ Μαθήματος τῆς Ἠθικῆς, τό ὁποῖο προορίζεται νά διδάσκεται σέ ὅσους ἐκ τῶν μαθητῶν δέν εἶναι Ὀρθόδοξοι , ἔχει ἤδη δρομολογηθεῖ ἀπό χρόνια (2019), κατ’ ἀρχάς μέ ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας (σέ ὁλομέλεια) ὑπέρ τῆς «θεσπίσεως ἐναλλακτικοῦ μαθήματος πρός τό μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν» , καί ἔπειτα μέ ὑπουργικές ἀποφάσεις τοῦ Νοεμβρίου τοῦ παρελθόντος ἔτους (2025), συγκεκριμένα πλέον περί μαθήματος Ἠθικῆς στό Γυμνάσιο καί τό Λύκειο [1].
Ἡ ἀνάλυση τῆς τωρινῆς καταστάσεως δεικνύει, ὅτι δέν ἀπειλεῖται κατ’ ἀρχάς οὔτε τό ἴδιο τό Μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν, οὔτε τά δικαιώματα ἐργασίας τῶν Θεολόγων μας τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, οἱ ὁποῖοι κυρίως θά ἀποτελέσουν καί τούς διδάσκοντες τό νέο αὐτό μάθημα Ἠθικῆς [2].
Ἡ Πανελλήνια Ἕνωση Θεολόγων (ΠΕΘ) ἔχει ἐκφράσει τόν προβληματισμό της γιά τόν θεωρητικό-φιλοσοφικό χαρακτῆρα τῆς ὕλης τοῦ σχεδιαζομένου νέου μαθήματος σέ Δημοτικό-Γυμνάσιο-Λύκειο καί τό ἀσυμβίβαστό της πρός τήν Παράδοση τοῦ Γένους [3].
Ἐκφράσθηκε ἀκόμη καί ἀνησυχία γιά ἐνδεχόμενη σταδιακή κατάργηση στο μέλλον τοῦ μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν (ἰδίως ἄν διασαλευθοῦν οἱ προϋποθέσεις ἀπαλλαγῆς ἀπό αὐτά) καί ἡ ἀντικατάστασή του ἀπό τό Μάθημα τῆς Ἠθικῆς [4]. Συμφωνοῦμε μέ τήν ἀνησυχία αὐτή, δεδομένου, ὅτι καί ἡ «ἀνώδυνη» ἀρχικῶς εἴσοδος τοῦ «περιθωριακοῦ» θεσμοῦ τοῦ πολιτικοῦ γάμου στήν Ἑλλάδα τό 1982 ἔχει ὁδηγήσει τελικῶς στήν οὐσιαστική ἐκθρόνιση τοῦ θρησκευτικοῦ γάμου στίς μέρες μας ἀπό τά ἀπόλυτα πρωτεῖα του: τό 2024, ἀπό τούς τρεῖς ἰσχύοντες τρόπους νομικῆς κατοχυρώσεως μιᾶς σχέσεως (γάμο θρησκευτικό, γάμο πολιτικό, καί σύμφωνο συμβιώσεως), ὁ θρησκευτικός γάμος εἶχε ποσοστό 38,5%, ὁ πολιτικός γάμος τό 33,2% καί τό σύμφωνο συμβιώσεως 28,3% [5]. Καί ἡ ἐπιτάχυνση τῆς πολιτισμικῆς παρακμῆς εἶναι τώρα πιά πολύ ταχύτερη ἀπό ὅ,τι στήν δεκαετία τοῦ 1980.
Ἀλλά ἄς μή μακρύνουμε τόν λόγο… Τό θέμα τοῦ παρόντος ἀποκαλυπτικοῦ ἄρθρου εἶναι, ὅτι ἡ ἀντικατάσταση τῆς θρησκευτικῆς ἀγωγῆς μέ ἕνα μάθημα «ἠθικῆς», «καθολικῆς (δηλαδή, γενικῆς) ἠθικῆς» ( “moraleuniverselle” ), ἀποτελεῖ παλαιότατη στόχευση τῆς Μασονίας, τό ἀργότερο ἀπό τό 1866, ὅπως προκύπτει ἀπό μασονικό δημοσίευμα τοῦ ἔτους ἐκείνου.
Ἀντί τῶν Θρησκευτικῶν ἡ «ἠθική», ἀπό Γαλλική Στοά τό 1866
Τό μασονικό ἀντι-χριστιανικό δημοσίευμα ἀποκαλύπτεται ἐν πρώτοις σέ ρωμαιοκαθολικό ἀντιμασονικό βιβλίο τοῦ 1875 τοῦ ἐπισκόπου Φηλίξ Ντυπανλού, πού μεταφράσθηκε (καί διασκευάσθηκε) στά ἑλληνικά τό 1877 ἀπό τόν Ἱερομόναχο π. Ἀρσένιο Πανδῆ (1822-1880, τῆς ἱστορικῆς οἰκογένειας Πανδῆ τῆς Κερκύρας). Ἀντίγραφο τῆς ἑλληνικῆς ἐκδόσεως εὑρίσκεται σήμερα καί ἔντυπο καί ψηφιοποιημένο στό ΑΠΘ, προερχόμενο ἀπό τήν βιβλιοθήκη τοῦ γνωστοῦ λαογράφου Νικολάου Γ. Πολίτη (1852-1921), πατέρα τοῦ γνωστοῦ φιλολόγου, ἀρχαιολόγου, παλαιογράφου καί Ἀκαδημαϊκοῦ Λίνου Πολίτη (1906-1982).
Σᾶς παραθέτουμε στό τέλος τοῦ ἄρθρου, χάρις στήν ἀγωνιστική καί φιλόξενη «Κατάνυξη», ἐπίσης καί τίς φωτογραφίες τοῦ κειμένου, τόσο τοῦ γαλλικοῦ πρωτοτύπου, ὅσο καί τῆς ἑλληνικῆς μεταφράσεως – διασκευῆς ἀπό τόν Ἱερομόναχο Ἀρσένιο.
Τό ἐν λόγῳ παράθεμα ἀπό τό μασονικό περιοδικό «Ὁ Μασονικός Κόσμος» τοῦ Ὀκτωβρίου τοῦ 1866 (“Le Monde-Maçonnique”, Octobre 1866, p. 374) ἔχει ὡς ἑξῆς:
«J’émets le voeu que des Maçons éloquents fassent aux ouvriers, dans toutes les villes de France, s’ il est possible, des cours de droit élémentaire et de morale universelle sans qu’il y soit jamais question d’ un enseignement religieux susceptible de les conduire à l’ abandon de toute morale» ( σελ . 38 στόν Dupanloup).
Δηλαδή (μεταφραζόμενο ἀπό τόν Ἱερομόναχο π. Ἀρσένιο Πανδῆ):
«Εὔχομαι ἵνα οἱ εὔγλωττοι μασσῶνοι, δώσωσιν εἰς τούς ἐργάτας, καθ’ ὅλας τάς πόλεις τῆς Γαλλίας, εἰ δυνατόν, συγγραφάς στοιχειώδους δικαίου καί καθολικῆς ἠθικῆς, χωρίς νά γίνηται λόγος εἰς αὐτάς ποτέ περί θρησκευτικῆς διδασκαλίας, ἡ ὁποία δύναται νά φέρῃ αὐτούς εἰς τήν ἐγκατάλειψιν πάσης ἠθικῆς» (σελ. 105 στόν Πανδῆ· ἡ ἔμφαση δική μας) .
Παρατίθενται καί πολλές ἄλλες ἀποκαλυπτικές μασονικές θέσεις στή σχετική συνάφεια τοῦ συγγράμματος τοῦ π. Ἀρσενίου Πανδῆ, ὅπου καί παραπέμπουμε τούς ἀναγνῶστες.
Ἡ πηγή τῆς μασονικῆς θέσεως
Τό ὡς ἄνω μασονικό κείμενο προέρχεται ἀπό τό μασονικό περιοδικό «Ὁ Μασονικός Κόσμος» ἤ ἀλλιῶς «Ὁ Τεκτονικός Κόσμος», τό ὁποῖο ἦταν «ἐπιθεώρηση» (περιοδικό) «τῶν Στοῶν ὅλων τῶν Τύπων» ( “Revue des loges de tous les Rites” ), καί ἱδρύθηκε ἀπό τούς Μασόνους («ἀδ.·.») Louis Ulbach (1822-1889), διάσημο λογοτέχνη καί δημοσιογράφο τῶν «Δημοκρατικῶν» τῆς Γαλλίας, καί François Favre (1819-1892), δημοσιογράφο, βιβλιοθηκάριο καί συνθέτη μασονικῶν ὕμνων.
Τό κείμενο αὐτό, ὡς ἰδεολογική τοποθέτηση ὑπέρ τῆς τελείας καταργήσεως τῆς θρησκευτικῆς παιδείας (προφανῶς τῆς ρωμαιοκαθολικῆς), χάριν μιᾶς στοιχειώδους νομικῆς παιδείας καί μιᾶς γενικῆς ἠθικῆς ἄθρησκης παιδείας, ἀναπαραγόμενη στό μασονικό περιοδικό, προέρχεται ἀπό Μασόνο τῆς περιφήμου Στοᾶς «Τό Ρόδον τῆς Ἐντελοῦς Σιωπῆς» (“ LaRoseduParfaitSilence ”, ἱδρ. 1813). Ἡ Στοά αὐτή διακρίθηκε ἀφ’ ἑνός γιά τήν ἔντονη πολιτική δράση της, μέ συμμετοχή καί στήν Ἐπανάσταση τοῦ 1848, ἡ ὁποία κατέλυσε τήν Μοναρχία τοῦ Ἰουλίου (1830-1848) καί ἵδρυσε τήν Δεύτερη Γαλλική Δημοκρατία (1848-1852), ἀφ’ ἑτέρου δέ γιά τήν μύηση σέ αὐτήν τό 1861 τοῦ πασίγνωστου Μασόνου ἀποκρυφιστῆ καί μάγου Éliphas Lévi Zahed (μέ αὐθεντικό ὄνομα Alphonse Louis Constant, 1810-1875)· ὥστε σήμερα «Τό Ρόδον τῆς Ἐντελοῦς Σιωπῆς» παρουσιάζεται ἀπό Μασόνους ἱστοριογράφους ὡς μέρος τῆς ἱστορίας τοῦ μασονικοῦ «ἐσωτερισμοῦ» – ἀποκρυφισμοῦ [6].
Παρένθεση (ἀπαραίτητη): Ἡ «σύμπλευση» ἤ καί «συστέγαση» τῆς πολιτικοποιημένης μασονικῆς μαχητικῆς ἀθρησκίας (ἤ καί ἀθεΐας) μέ τόν μασονικό ἀποκρυφισμό, τήν μαγεία (ἀλχημεία, καμπαλά, ἑωσφορισμό), κάτω ἀπό τούς ἴδιους μασονικούς θεσμούς, ὅσο καί ἄν φαίνεται ἐκ πρώτης ὄψεως παράδοξη, «ἱππαλεκτρυών καί ἱπποκένταυρος καί τραγέλαφος», ὅμως δέν εἶναι πρωτοφανής· ἀποκαλύπτεται λ.χ. στήν ἱστορία τῆς Μασονίας μεταξύ ἄλλων καί ἀπό τήν – θεμελιωμένη σέ παλαίτυπα καί χειρόγραφα – ἀνάλυση τοῦ Manfred Agethen περί τῶν Ἰλλουμινάτων τῆς Βαυαρίας (εἴτε μόνον πολιτικοποιημένων, εἴτε καί ἀποκρυφιστῶν), ἀλλά δέν θά ἐπεκταθοῦμε ἐδῶ (βλ. Geheimbund und Utopie: Illuminaten, Freimaurer und deutsche Spätaufklärung, R. Oldenbourg Verlag , München 1984).
Πάντως ἡ ἔκφραση τῆς μασονικῆς στοχεύσεως νά καθιερωθεῖ μάθημα « γενικῆς ἠθικῆς » ἀντικαθιστώντας τά Θρησκευτικά , ἀπό μία τόσο ἐπιδραστική Στοά τῆς Γαλλίας , ἀποκλείει κάθε προσπάθεια ὑποβαθμίσεως τοῦ ζητήματος ὡς δῆθεν « περιθωριακῆς » τάσεως ἐντός τῆς Μασονίας .
Ὁ συγγραφεύς τοῦ ρωμαιοκαθολικοῦ ἔργου στό ὁποῖο ἀποκαλύπτεται ἡ σχετική δημοσίευση – καί πολλά ἄλλα ἐξ ἴσου ἐνδιαφέροντα κείμενα – εἶναι ὁ διακεκριμένος καί λογιώτατος παπικός ἐπίσκοπος τῆς γαλλικῆς Ὀρλεάνης (L’ Évêque d’ Orleans) Φηλίξ Ντυπανλού (Félix-Antoine-Philibert Dupanloup, 1802-1878), μέλος τῆς Γαλλικῆς Ἀκαδημίας (1854-1875), καί τό βιβλίο του αὐτό εἶναι ἡ « Μελέτη γιά τόν Ἐλευθεροτεκτονισμό » («Étude sur la Franc-Maçonnerie»), στήν 3 η του ἔκδοση , τοῦ 1875 [7]. Ὁ μονσινιέρ Ντυπανλού ὑπῆρξε ἐξέχουσα καί ἐπιδραστική μορφή τοῦ Παπισμοῦ στή Γαλλία τοῦ 19 ου αἰῶνος σέ τέτοιο βαθμό , ὥστε νά ἐκδοθεῖ ἀργότερα καί κοινωνιολογική μελέτη ( τῆς Κριστιάν Μαρσιγιασύ ) γιά τήν ἐπίδραση τῆς ζωῆς καί δράσεώς του ἐπί 30 χρόνια στήν περιοχή τῆς Ὀρλεάνης τῆς Γαλλίας [8]. Προσβεβλημένοι ἀπό τήν κατά τοῦ Τεκτονισμοῦ ἐπίθεση τοῦ ἐπισκόπου Ντυπανλού στό συγκεκριμένο βιβλίο του, οἱ Μασόνοι ἐτύπωσαν ἀπάντηση 50 σελίδων τό ἴδιο ἔτος (1875) [9].
Ὁ Ἱερομόναχος π. Ἀρσένιος Πανδῆς μεταφράζοντας τό σύγγραμμα τοῦ Ντυπανλού μόλις δύο χρόνια ἀργότερα (1877), γράφει μεταξύ ἄλλων στόν πρόλογο περί τοῦ Γάλλου ἐπισκόπου τούς ἀκόλουθους ἐπαίνους: «Ὁ δέν ἐν λόγῳ ἐπίσκοπος, εἶναι καί κατ’ ἐμέ ἀξιοσέβαστος, καίτοι ἀνήκων τῇ Δυτικῇ Ἐκλησίᾳ· ὁ αὐτός ἀρύεται τάς ἀποδείξεις ἀπό Μασσωνικῶν πηγῶν, ἐγγράφων, ἔργων, γεγονότων ἱστορικῶν. […] Τούτου τοῦ πονήματος τυχών κἀγώ, διά προσφιλοῦς φίλου, διεσκεύασα αὐτό πρός τό συμφέρον τῶν ἡμετέρων ὁμοθρήσκων, ἁπλῶς μεταφράσας τάς πηγάς καί πολλά ἱστορικά γεγονότα, ὧν τήν περί γνησιότητος εὐθύνην δέν ἀναλαμβάνω μέν, ἀλλά θεμελιῶ τήν εὐπιστίαν μου ἐπί τῆς ἠθικῆς βαρύτητος τοῦ ῥηθέντος συγγραφέως ἐπισκόπου τῆς Ὀρλεάνης, ἀνδρός σοφοῦ καί εὐρωπαϊκοῦ, μέλους τῆς Γαλλικῆς Ἀκαδημίας καί Ἱππότου τῆς Λεγεῶνος τῆς Τιμῆς κτλ.» [10] .
Ἀξίζει πράγματι, ἀγαπητέ ἀναγνώστη, νά ἀναλογισθοῦμε ἐκτενῶς ἐπί τῆ εὐκαιρίᾳ αὐτῇ γιατί ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία καί ὁ Ρωμαιοκαθολικισμός, ὁ Παπισμός, δέν συνεργάστηκαν ἐδῶ καί αἰῶνες, «οἰκουμενικῶς» (!), ἐπωφελῶς καί ἐπαινετῶς, τοὐλάχιστον σέ ἕνα ἀπό τά ἐλάχιστα καί φλέγοντα θέματα στά ὁποῖα θά μποροῦσαν νά συμφωνήσουν ἀπολύτως: στήν ἀπό κοινοῦ θεολογική καί κατηχητική μάχη κατά τοῦ ἑωσφορικοῦ Τεκτονισμοῦ, τῆς Μασονίας, πού ἀνατρέπει Βωμούς καί Θρόνους. Ποῦ ὀφείλεται τοῦτο ἆραγε; … Δέν θά τό σχολιάσουμε ἐδῶ, ὅμως, διότι θά ὁδηγηθοῦμε σέ πολύ μακρά παράκαμψη …
Ἀναδεικνύεται ἐδῶ, βεβαίως, καί ἡ πνευματικῶς εὐφυής διάκριση καί προνοητικότητα τοῦ Ἀρσενίου Πανδῆ, ὁ ὁποῖος ἀφ’ ἑνός μέν ἐπισημαίνει ὅτι οἱ Ἕλληνες Μασόνοι δέν φαίνονται ἀκόμη (τότε) διεφθαρμένοι στό φρόνημα στόν ἴδιο βαθμό μέ τούς Εὐρωπαίους ὁμόφρονές τους, ἀφ’ ἑτέρου δέ ἀποτρέπει τούς Ὀρθοδόξους Χριστιανούς ἀπό κάθε βιαιοπραγία εἰς βάρος τῶν Μασόνων, ὅπως εἶναι ὀρθοδόξως ἐπιβεβλημένο [11]· ἡ διευκρίνιση ἐκ μέρους τοῦ Ἀρσενίου εἶναι καί εὔλογη, δεδομένου ὅτι ὁ τίτλος τοῦ πονηματίου του εἶναι: «Εἰς τά ὅπλα· ἤτοι τ’ ἀπόκρυφα τοῦ Μασσωνισμοῦ» . Γράφει δηλαδή ὁ π. Ἀρσένιος: «Ἀναγνώσας οὖν τήν τοῦ παρόντος πονήματος ἐπιγραφήν “Εἰς τά ὅπλα”, μή ἐκλάβῃς ὅπλα ὑλικά καί ἀνθρωποκτόνα, ἀλλά τά πνευματικά, τά ὁποῖα εἴπομεν ἀνωτέρω· καί ταῦτα ὄχι ἐπιθετικά ὅπλα, ἀλλ’ ἀμυντικά. Δέν θέλεις λοιπόν μεταχειρισθῆ κατά τῶν ἐχθρῶν τῆς Πίστεώς σου ὅπλον θανατηφόρον οὐδέν, ἤ μέσον τι τοιοῦτον, ἀναμνησθείς τοῦ θείου Ἀποστόλου Πέτρου, ὅτε ἀπέσπασε τήν μάχαιραν εἰς ὑπεράσπισιν τοῦ διδασκάλου αὐτοῦ» [12].
Εἶναι μεμονωμένη ἡ μασονική αὐτή θέση περί Παιδείας;
Ἀπό καθῆκον πρός τήν ἐπιστημονική ἔρευνα, κυρίως ὅμως πρός τήν Στρατευομένη Ὀρθόδοξο Ἐκκλησία μας καί τήν Πατρίδα, δέν θά παραλείψω καί πάλιν νά ὑπενθυμίσω καί τά σπουδαῖα σχετικά τεκμήρια περί Παιδείας τά ὁποῖα ὁ «Μοναχός Ἀβέρκιος» ἔχει καταθέσει στό πολύτιμο σύγγραμμά του «Ἡ Μασονία ἀπό αὐθεντικές πηγές· Παγκόσμια Κυβέρνηση καί Παγκόσμια Θρησκεία» (τῆς ἐνοχλητικῆς σπουδαιότητος τοῦ ὁποίου βιβλίου ἀπόδειξη εἶναι, σύν τοῖς ἄλλοις, ὅτι κάποιοι εἰδήμονες στό διαδίκτυο δηλώνουν τό βιβλίο ἐπιμόνως καί ψευδῶς ὡς δῆθεν «ἐξαντλημένο στόν ἐκδότη», παρά τίς διαμαρτυρίες τοῦ ἐκδότου…).
Ἰδού, ἀνάμεσα στά τεκμήρια αὐτά, μία ἀπίστευτη στό θράσος καί τήν φιλοδοξία της παρεμφερής μασονική δἠλωση, ἐπισημότατη, ἀπό τό ἔτος 1930 καί ἀπό τήν ἀμερικανική Μασονία: «Διά ταῦτα ἀπεφασίσαμεν, τό Ὕπατον Συμβούλιον τοῦ Ἀρχαίου καί Ἀποδεδεγμένου Σκωτικοῦ Δόγματος τῆς Νοτίου Δικαιοδοσίας τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν: Ἀρνούμεθα νῦν, ὡς πάντοτε ἠρνήθημεν, τό δικαίωμα εἰς οἱανδήποτε ἐκκλησίαν ἤ ἐκκλησιαστικήν ἀρχήν, ξένην ἤ ἡμεδαπήν, νά ἐλέγχῃ ἤ ἐπιβλέπῃ τό ἐλεύθερον Δημόσιον Ἐκπαιδευτικόν Σύστημα τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, εἴτε τό Ἐκπαιδευτικόν Σύστημα οἱουδήποτε κράτους ἤ ἔθνους ὁπουδήποτε τῆς γῆς εὑρισκομένου […] Ἀντιτιθέμεθα καί θά χρησιμοποιήσωμεν πάντα τά νόμιμα μέσα, ὅπως παρακωλύσωμεν τήν διάθεσιν Δημοσίου χρήματος, εἴτε ἐκ τοῦ Πολιτειακοῦ εἴτε ἐκ τοῦ Ὁμοσπονδιακοῦ Ταμείου, πρός ἐνίσχυσιν ἤ συντήρησιν ἐκκλησιαστικῶν ἐκπαιδευτικῶν ἱδρυμάτων» [13] .
Καί μία ἐρώτηση γιά περαιτέρω ἐπεξεργασία … Μήπως καί στά καθ’ ἡμᾶς πράγματα ὁ γνωστός Μασόνος [14] λόγιος, φιλόσοφος, παιδαγωγός, θεολόγος καί Ἀκαδημαϊκός Εὐάγγελος Παπανοῦτσος (1900-1982), συντάκτης τοῦ δικοῦ του συγγράμματος «Ἠθικῆς» (1949) καί ὑπονομευτής τοῦ Μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν ὡς Γενικός Γραμματεύς τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας (1964), στόχευε τελικῶς στήν ἀντικατάσταση τῶν Θρησκευτικῶν ἀπό ἕνα μάθημα Ἠθικῆς;
Ἄς τά σκεφθοῦμε ὅλα αὐτά, καί ἄς συνειδητοποιήσουμε – σύν Χριστῷ τῷ Θεῷ – τί ἐξελίσσεται γύρω μας, ὅπου τό ἁπτό πλέον πνευματικό χάος ἀποδεικνύεται ἐπιμελῶς ὀργανωμένο (μέ σκοπό προφανῶς τό γνωστό “Ordo ab chao” … ).
Εὐλογημένη Μ. Ἑβδομάδα καί Καλή Ἀνάσταση !
Καλή Ἀνάσταση !
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΕΛΟΥΣ
[1] «Οι αποφάσεις 2417/2025 και 2418/2025 του ΣτΕ για την παράλειψη της Διοίκησης να παρέχει μάθημα Ηθικής (περίληψη)», (22 Μαρ 2026) http://thriskeftika.blogspot.com
[2] «Έρχονται οι αποφάσεις του Υπουργείου Παιδείας για τον αριθμό μαθητών που θα συγκροτεί τμήμα Ηθικής και για την ανάθεση του μαθήματος», (22 Μαρ 2026) http://thriskeftika.blogspot.com . Πρβλ. καί ΙΩ. ΤΑΤΣΗΣ, «Θεολογικές ανησυχίες για το μάθημα Ηθικής», (09 Φεβ 2026) http://thriskeftika.blogspot.com .
[3] ΗΡ. ΡΕΡΑΚΗΣ, «Δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες μας, η δομή των Προγραμμάτων της Ηθικής», (20 Φεβ 2026) https://www.petheol.gr
Πρβλ. και Ε.Ζ. «Ηθική ή Θρησκευτικά;» (11 Μαρ 2025) https://katanixi.gr[4] Σεβ. ΜΗΤΡ. ΚΙΤΡΟΥΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ, «“Ηθική” αντί “Θρησκευτικά”», (15 Ἰαν 2026) https://imkitrous.gr . Πάντως, τό Συμβούλιο τῆς Ἐπικρατείας ἔχει ὁρίσει (2023), ὅτι δέν μποροῦν νά ἀπαλλάσσονται τοῦ μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν μαθητές ὀρθοδόξου χριστιανικῆς ταυτότητος Βλ. ΑΝΔ. ΛΟΥΔΑΡΟΣ, «Τριπλό “όχι” από το ΣτΕ στην αναιτιολόγητη απαλλαγή από το μάθημα των θρησκευτικών», (09 Σεπ 2023) https://orthodoxia.info
[5] «Ραγδαία μείωση των θρησκευτικών γάμων στην Ελλάδα μέσα σε 30 χρόνια», (24 Οκτ 2025) https://www.orthodoxianewsagency.gr
[6] W. ST. BURKLE, «Nineteen Freemasons and the Occult Revival of the Late 19th Century», https://www.freemasons-freemasonry.com
[7] Mgr L’ ÉVÊQUE D’ ORLEANS, Étude sur la Franc-Maçonnerie, ἐκδ . Charles Douniol et Co Libraires-Éditeurs, Paris 1875 (3η ἔκδοση).
[8] Βεβαίως, ἡ μελέτη αὐτή ἀναγνωρίζοντας μέν τίς ἱκανότητες τοῦ Ἐπισκόπου Ντυπανλού καί τόν προοδευτισμό του, στέκεται ὡστόσο ἐπικριτικά ἀπέναντι στίς παραδοσιακές ἀρχές του: CHRISTIANNE MARCHILHACY, Le diocèse d’Orléans sous l’épiscopat de Mgr Dupanloup, 1849-1878: sociologie religieuse et mentalités collectives, Histoire des Mentalit é s ὑπό Robert Mandrou, ἐκδ. Plon, Paris 1962.
[9] Συγγεγραμμένη ἀπό τόν προβεβλημένο Γάλλο Μασόνο καί διευθυντή τοῦ περιοδικοῦ «Ὁ Μασονικός Κόσμος »,JEAN-BAPTISTE CASIMIR CAUBET, LaFrancMaçonnerie:Lettre à Mgrl’ Évêqued’ Orléans, aux bureaux du MondeMaçonnique , Paris 1875.
[10] Εἰς τά Ὅπλα· ἤτοι Τ’ ἀπόκρυφα τοῦ Μασσωνισμοῦ· πόνημα πάνυ ὠφέλιμον μεταγλωττισθέν, διασκευασθέν καί αὐξηθέν ὑπό Ἀρσενίου Ἱερ. Πανδῆ, ἐπί τῶν Μελετῶν τῆς Μασσωνίας τοῦ Ἐπισκόπου Αὐρηλίας, τυπογραφεῖον ὁ Κάδμος, ἐν Κερκύρᾳ 1877, σελ. 14ἑξ.
[11] Βλ. τήν πολύ σαφῆ σχετική θέση τοῦ Ὁσίου Θεοδώρου τοῦ Στουδίτου, περί τοῦ ἄν πρέπει νά φονεύονται οἱ αἱρετικοί καί ἑτερόθρησκοι γιά λόγους Πίστεως στό σχετικό ἄρθρο: Ι.Μ. ΠΑΝΤΟΚΡΑΤΟΡΟΣ, «Ἡ φιλάνθρωπη στάση τῆς Ἐκκλησίας ἔναντι τῶν αἱρετικῶν», https://www.impantokratoros.gr
[12] Εἰς τά Ὅπλα· ἤτοι Τ’ ἀπόκρυφα τοῦ Μασσωνισμοῦ, ἔνθ’ ἀνωτ., σελ. 9. Βλ. καί τούς ἰσχυρισμούς περί τῆς τότε διαφορᾶς Ἑλλήνων καί Εὐρωπαίων Μασόνων, σελ. 12: «Μάλιστα οὐ δειστάζω [sic] νά εἴπω, ὅτι, τοὐλάχιστον οἱ πλεῖστοι τῶν παρ’ ἡμῖν Μασσώνων, εἶναι ἄνθρωποι ἀγαθοί καί χρηστοί πολῖται, ζηλωταί ἔργων ἐθνικῶν καί χριστιανικῶν, φιλάνθρωποι, καί οὐδεμίαν δεικνύοντες τάσιν πρός τόν ὀλέθριον Εὐρωπαϊκόν Μασσωνισμόν». Ἄς ἐπιτραπεῖ καί στόν γράφοντα νά σημειώσει, ὅτι τέτοια εὐνοϊκή ἀξιολόγηση τοῦ 1877, ἔπειτα ἀπό τά παριππεύσαντα ἄλλα 150 χρόνια ἐλευθέρου καί «εὐρωπαϊκοῦ» βίου τῆς Πατρίδος μας, στερεῖται παντελῶς ἀληθείας.
[13] Τό παράθεμα προέρχεται ἀπό τό μασονικό περιοδικό «Πυθαγόρας» τοῦ 1931. Τήν πλήρη παραπομπή, ἀλλά καί φωτογραφία τοῦ αὐθεντικοῦ κειμένου στόν «Πυθαγόρα», βλ. στό ΜΟΝ. ΑΒΕΡΚΙΟΣ, Ἡ Μασονία ἀπό αὐθεντικές πηγές. Παγκόσμια Κυβέρνηση καί Παγκόσμια Θρησκεία, ἐκδ. «Τό Παλίμψηστον», Θεσσαλονίκη 2024, σελ. 279ἑξ. (καί σελ. 258ἑξ.).
